Iedereen een gezicht

Met de data die door digitalisering beschikbaar komen, krijgt de voorheen onbekende burger een gezicht voor de overheid. Dat klinkt prettig, maar is dat ook zo?

SyRI is het systeem dat dit mogelijk maakt. SyRI staat voor Systeem Risico Indicatie. Dit systeem koppelt verschillende soorten data aan elkaar. Niet alleen data die de overheid verzamelt, maar ook data die particuliere bedrijven als energiemaatschappijen verzamelen. Op deze manier komt er meer informatie over iedere individu beschikbaar. Dit gebeurt in een beveiligde omgeving waar ook de analyse plaatsvindt. Hierdoor krijgt iedere burger steeds meer een gezicht of liever gezegd een profiel. SyRI wordt namelijk ingezet om afwijkend gedrag op te sporen.

Zo kunnen fraudeurs door middel van risicomeldingen in beeld komen. Dat mag uiteraard niet zomaar. Om SyRI in te mogen zetten, moeten er minimaal twee overheidsinstellingen zijn die vermoeden dat er iets niet klopt. Samen kunnen ze een verzoek indienen bij de minister van Sociale Zaken om SyRI te mogen gebruiken.

Het frappante is dat degene die toestemming geeft ook een belang heeft bij de inzet

Dit geeft natuurlijk reden om te twijfelen over hoe objectief de belangen van personen met afwijkend gedrag worden meegewogen. Ook is het maar de vraag of afwijkend gedrag direct fraude betekent. Dit zijn dan ook redenen om te spreken van een controlestaat. Een staat waarin de staat zijn burgers met alle ter beschikking staande legale middelen mag bewaken. Een uitstekende manier om bijvoorbeeld terroristen vóór te zijn.

Tegelijkertijd is dit type samenleving in strijd met de beginselen van de democratie. Het schendt bijvoorbeeld het fundamentele recht op een eerlijk proces.

Een groep maatschappelijke organisaties heeft zich dan ook verenigd in het Platform Bescherming Burgerrechten en start een bodemprocedure tegen de Nederlandse Staat. Zij zijn er op tegen dat de Nederlandse staat algoritmen loslaat op haar burgers. Voor zo een tienduizend mensen is SyRI inmiddels ingezet. Onduidelijk is hoeveel fraudeurs of terroristen hier tussen zaten.

Ondertussen gaat het gebruik van SyRI gewoon door zonder dat we een definitief antwoord hebben op hoe wenselijk dit is.

Reshma Ghisaidoobe

Close
Go top